"Juan Ramon Makusoren Hiri gorazarrek poesiaren ikuskera berri bat dakarkigula esatea lartxo da, behar bada. Ez da lehen aldia pentsamendua eta lirika bata bestearen zerbitzura jartzeko uztartzen direla, edo poesiaz jantzitako hausnarketa opatzen zaigula. Hala ere ez da sarri aurkitzen "Hiri gorazarre" moduko libururik. Itzelezko irudietara ohituak, ahaztu xamar izan ditzake euskal irakurleak Makusok proposatzen dituen bideak, eta liburuak dakarren erritmo erregularra.

Izan ere, zuzenean bihotzera doan poesia ez da poesia egiazko bakarra. Makusok frogatu digu, beste behin, belarrira xuxurlatu eta adimena hartzen digun poesia ere dastatu behar dela noizean behin, eta ahaztu xamar izaten dugula hori maiz. Ariketa sanoa dela, alegia, poesiarena bezain filosofiarena. Erromantiko eta xaloa, Hiri gorazarrek izkin egiten die ideial altuei zein hitz-aspertu grisari. Agian horregatik da hain gozoa esku artean hartzen denean: idatzi behar denaren eta idatzi nahi denaren arteko oreka beti zailean, Makusok ez duelako poetika ukatzen, baina era berean ez duelako mezu zehatza metaforen zailtasunean galtzen uzten.

Idazten duenean, Makuso ez da odolusten. Entzun dezagun nahi du. Horregatik liburu honetan nekez kausituko du irakurleak garrasi urragarririk edo fereka amultsurik. Erdibideko poetika neurtu eta bikain baten bitartez, ametsera baino areago bizitzara hurreratzen gaitu errenteriarrak. Beti normal antzera igarotzen den bizitza sinestezin bat daramagulako. Sorpresa zein absurdua bazter guztietan dauzkagulako zain, hain zuzen horregaitik idatzi behar da batzutan ahal denik eta artezen, ahal denik eta dotoreen".

Igor Estankona

"Zalantzarik gabe, zer esana emango duen poeta baten aurrean gaude. Poeta berria, baina ez gaztea, gurean ez ohikoa dena. Bere poesiak argi erakusten du hori. Makusoren eskarmentua eta ondarea zabala da, anitza, aberatsa, sakonera handikoa, polisa eta ziutatea maisuki uztartzeko gai dena. "Hiri politikotik hiri poetikora" artikuluan gogorarazi zigun bezala, gizakiaren berezko etxea da hiria, gizakiaren arteko eraikuntza, gizakiak egina gizakiarentzat. Tamalez, hiriari bizkarra emanda bizi da, egun, gizakia; eta hiriari ematen dion neurrian, baita bere buruari ere. Kontraesan bikoitz horren pitzaduretan murgildu da Juanra "Hiri gorazarre" poema-bilduman".

Aritz Gorrotxategi Mujika

Juan Ramón Makuso Mujika Errenteria, 1961

Lezon bizi da. Donostiako Filosofia fakultatean (Zorroaga) Filosofiako ikasketak burutu zituen. Fray Juan de Zumarraga-Durango BHIan Filosofiako irakasle bezala dihardu. Ontologiako Nazioarteko Kongresuaren antolatzaile batzordeko kidea da. Komunikabide ezberdinetan kolaboratzaile lanetan aritu da.

Bibliografia: 1998an beste hainbat egilerekin batera besatari argitaletxeak plazaratutako Pentsamenduaren erresistentzia liburua argitaratu zuen. 2004ean eta ediciones betaren eskutik Bizitzeak hil egiten du poesia liburua argitaratu zuen.