|
"Nabigatzea beharrezkoa da, bizitzea
ez"
Plutarco
Nork ez du amets egin itsaso zabalak zeharkatzen
dituela, galeoi indartsu baten branka-haga bati eusten
diola eta haize hotz eta auparia aurrez aurre sentitzen
duela. Nork ez ditu zetazeo handiak olatu artean aztalka
imajinatu, isats erraldoiak erakutsiz, itsaso sakonean
murgildu aurretik. Nork ez du pirata beldurgarria,
kortsario ausarta edo arpoilari adoretsua izateko
gogoa sentitu. Nork ez du ametsetan Antilletarako
edo Ternuarako bidea hartu, abentura amaigabe, altxor
ezkutu eta emozioen bilaÉ Nork ez du beti bizirik
sentitu nahi izan.
Liburu honetan bakailaoaren eta balearen arrantzan
eta, kemen berberaz, lapurretan eta gerran aritu izan
zirenen bizitzak eta pasadizoak kontatzen dira; horrela,
ia nahi izan gabe, gizakiaren historiaren pasarterik
bitxi eta liluragarrienetakoa osatuz.

Lana bi ataletan banatuta dago. Lehenengoko atalean
kontakizun luze bat dator. Bertan Pasaian XVI. mendean
egindako itsasontzi baten pasadizoak kontatzen dira;
irakurleak bere eskutik ezagutuko ditu euskaldunek
150 urtetan Ternuan eta Islandian izandako bizipenak.
Orduko ontziolen lanaz jabetuko da irakurlea, balearen
ehiza eta bere inguruan zegoen liturgia guztia hurbiletik
jarraituko du, XVI. mendeko gatazka odoltsuen berri
izango du, marinelen eguneroko bizitza nolakoa zen
jakingo du; horrez gain euskaldunek indioekin izandako
harremanak eta beste hainbat jakingarri erakutsiko
dizkio kontakizunak.
Gertaera horrek guztiak ez ziren gertatu egileak
kontatzen dituen bezala; baina antzera, akaso, bai.
Izatez, ipuin luze horretan agertzen diren pasarte
batzuk horrelaxe gertatu ziren eta datuok egiazkoak
dira, historia liburuetan eta saiakeratan aurki daitezkeen
datuak baitira. Bestetzuk irudikatutakoak dira, baina
betiere imajinazioa egiaren arrastoari segika jarri
du egileak.
Bigarren atal bat ere badu lan mardul eta bitxi honek.
Bertan, Ternua eta Labrador inguruko zenbait datu
eta jakingarri eskaintzen ditu autoreak, irudi ikusgarriekin
eta grafiko dotoreekin lagunduta. Honela, irakurleak
bikingoak ezagutuko ditu, horiek heldu orduko bertan
zeuden inuit-ak, iroquiarrak edo micmac-ak ere bai,
euskal balearen ezaugarriak goitik behera aztertzeko
aukera izango du, arpoilariaren lana zein neketsua
eta arriskutsua zen jakingo du, balea olioaren balioaz
ohartuko da, eta itsas lapurren bizimoduaren eta armamentuaren
berri jasoko du.
Euskal Herriaren historian erabakiorrak izan ziren
XVI. mendea zein XVII.ena, eta orduan gertatu ziren
pasarteek geroa baldintzatu zuten neurri handi batean.
Liburu honek hori guztia irakurlearen esku jarri nahi
izan du, bide batez, ELEAk berak iaz argitaratutako
"Euskal Piratak" liburuaren helburuari eutsiz,
hots, gure historiako pasadizorik aipagarrienak modu
didaktiko eta ulerterrazean agertu.
|
 |
Iñaki
Mendizabal Elordi
Durango, 1968 |
Kazetaritzan aritu izan da azken hamalau urteotan.
Gaur egun ELEAko arduraduna da.
|
 |
Asier
Sanz Nieto
Bilbao, 1969 |
Hainbat hedabideetan kolaboratzen duen marrazkilari
trebe eta ezaguna da. Besteak beste EiTB, TVE, Diario
16, Deia, Mundo Deportivo edo Mercado de Dinero-n
argitaratu ditu bere irudiak eta tirak.
Literatur liburuak ere ilustratu ditu eta "La
tira de risas-Athletic 1991-98" liburua argitaratu
zuen 1998an. Urte berean umore grafikoko "Joven
y brillante" lehiaketako Hirugarren Saria eskuratu
zuen.
|